زنگ تجربه

کودک خوش بین نویسنده: مارتین ای.پی سلیگمن مترجم: فروزنده داورپناه انتشارات رشد از پیشگفتار زندگی این اصلی ترین موهبت هر موجود زنده، شان و قدری آنچنان والا دارد که تلاش برای تداوم آن، از ابتدایی ترین غرایز است. اما چنان که میدانیم، زندگی روندی همیشه همراه با موفقتیت ندارد، پسرفت و شکست و ناکامی نیز بخشی از زندگی هستند. مارتین سلیمن – نویسنده این کتاب- از طریق آزمایشهای تجربی بر روی حیوانات به نظریه ای دست یافت که آن را "درماندگی آموخته شده" نامید. اساس این نامگذاری این بود که هر گاه حیوان نمی توانست برای محافظت از خود در برابر ضربه الکتریکی درد آور، اقدام مفیدی بکند، از تلاش کردن دست می کشید و منفعلانه و...

روزهایمان با دخترم به بازی می گذرد به حرکت به رقص و به هر چیزی که توجه او را به خود جلب کند. مثلا دیشب توجه اش به یک برگ ریحان جلب شده بود و با همان خوابید و بعد صبح با گریه بیدار شد و دنبال برگش می گشت و من از فرصت استفاده کردم و کمی برگهای مختلف را به دیانا نشان دادم. و در نهایت دیانا با یک برگ شمعدانی و ریحان آرام و خوشحال سرگرم شد و چنان با دقت به آنها نگاه می کرد که انگار می خواهد سلولهایش را ببیند. هر چه بیشتر با دیانا بازی می کنم بر این باور می شوم که سرگرم کردن یک کودک در عین حالی که  یک سرگرمی ارزشمند هم باشد، خیلی کار سختی نیست و کمی خلاقیت بیشتر می خواهد تا پول بیشتر!!!!!!!!!  از این رو بازیهای امروزمان را برایتان م...

همیشه این کیسه های پلاستیکی آزارم میدهد. موقع خرید دلم می خواهد کمتر کیسه پلاستکی بردارم. البته خودم هم در این زمینه کم کارم. مثلا می شود از خانه کیسه یا سبد بردارم و خریدهایم را درون آنها بگذارم تا این همه کیسه پلاستیکی با خودم به خانه نیاورم. تصمیم گرفته ام که از وسایل دور ریختنی خانه برای بازی با دیانا استفاده کنم و اینبار به این کیسه های پلاستیکی همه جا حاضر رسیدم. چند تایی را با قیچی باز کردم و بعد به هم چسباندم و یک نوار پلاستکی درست شد که آن را هم با چسب به زمین وصل کردم. ماژیک آوردیم و شروع کردیم با دخترکمان به نقاشی کشیدن که دیانا خیلی استقبال نکرد و گفت من روی کاغذ دوست دارم . اینبار به سراغ رنگهای انگشتی رفتم و دیانا هم خوشش ...

دو چیز در مورد خلاقیت حائز اهمیت است یکی سیالی فکر و دیگری انعطاف فکری. سیالی فکر به تعداد زیاد جوابها بستگی دارد حال ممکن است که این جوابها بسیار شبیه هم باشند ولی هر چه این تعداد بیشتر باشد سیالی فکر بیشتر است. ولی انعطاف فکری به تفاوت جوابها و پیدا کردن رابطه (خصوصا رابطه تصویری) بین جواب و مورد سوال بستگی دارد. که هر دو اینها باید در بازیهای خلاقانه لحاظ شوند. بازی نامگذاری یک دایره در وسط می کشیم که اطراف آن را دایره های متعدد فرا گرفته است. نام یک فرد یا شی را می نویسیم و از کودک می خواهیم که بگوید این شی یا این نام چه چیزهایی در ذهنش تداعی می کند و نام آنها را در دایره های اطراف بنویسد و بعد دلیل ربط این دو را پیدا کنیم ( د...

گاهی به دور خانه می چرخم و در کمدها و کابینتها به دنبال وسایل و ابزاری می گردم تا بتوانم با دیانا بازی کنم. در این جستجوها باز هم چشمم به روزنامه افتاد و جرقه لباسهای روزنامه ای در ذهنم زده شد. اول برایش کمی مو یا یال درست کردم و بعد هر دوتایی شیر شدیم و با هم نعره میزدیم و بعد برای دخترم دامن و کلاه و دستبند و گردنبند و کیف روزنامه ای درست کردم که خیلی خوشش آمد. البته بلوز و عینک هم درست کردم که چندان خوشش نیامد و پاره کرد. وسیله زیادی لازم نداشت ، چند ورق روزنامه و چسب نواری .من از قیچی استقاده نکردم. بعد از درست کردن لباسها کلی با هم رقصیدیم و جای شما خالی خیلی خوش گذشت. دیانا ساعاتی را با این لباسها سرگرم بود و بعد خ...

نقاشی کشیدن یکی از برنامه های روزمره ما شده است. هر روز ساعتی را به کشیدن نقاشی اختصاص می دهیم. از مداد رنگی و مداد شمعی گرفته تا ماژیک و آبرنگ و رنگ انگشتی و خودکار، استفاده می کنیم و بر روی کاغذهای مختلف و حتی روزنامه و ... خط می کشیم. و من هم که باید پا به پای دیانا بنشینم و نقاشی بکشم از فرصت استفاده می کنم و با دست چپم می کشد تا کمی هم نیمکره راست مغزم را به کار بگیرم. گاهی خطوطی می کشم و برای دخترم قصه ای راجع به آنها تعریف می کنم و از او میخواهم که این خطوط را به شکل خانه و گل و ... کامل کند. بعضی وقتها به او موضوع می دهم. مثلا امروز تولد خاله است و از دیانا می پرسم که دوست دارد چه کیکی برای خاله درست کنیم و او می گوید ...

تا حدودی تکنیک حذف را در پست قبل توضیح دادم . اما این تکنیک را در موارد بیشتری می توان بکار برد. مثلا به کودک بگوییم که اگر قرار باشد با مداد و خودکار و ماژیک نقاشی نکشد با چه چیزهای دیگری می تواند نقاشی کند.  و یا با مطرح کردن سوالهای خلاقانه تفکر و خیالپردازی کودک را بکار بگیریم و هر جوابی که داد بدور از فضای انتقادی بپذیریم و بررسی کنیم. مثلا از او بپرسیم اگر جامدادی نداشته باشد از چه چیز دیگری می تواند به جای آن استفاده کند و یا چگونه مدادهایش را به مدرسه ببرد. (این سوال در کلاس مطرح شد و جوابها جالب بود... از قوطی کمپوت، جوراب، کِش، جیب و حتی نظر من این بود که اگر فرد موهای فرفری دارد میتواند مدادها را در لابه لای موهایش بگذارد. )...

بازی مهمترین و درونی ترین انگیزه فعالیت کودک است و به قول پیاژه بازی تفکر کودک است. بیشتر مطالبی که از این به بعد مطرح می شود در غالب بازیهایی است که می توان با کودک انجام داد تا نیمکره راست کودک را فعال نگه داشت و در نهایت در مسیر خلاقیت قرار بگیرد. چون خانم جهانبخش یک معلم ابتدایی هست ند بیشتر فعالیت های ایشان هم برای همین رده سنی است و من فکر می کنم برای بچه های کوچکتر و خصوصا زیر سه سال این بازیها نیاز به پردازش بیشتر و خلاقیت پدر و مادر دارد تا بتوانند آنها را به گونه ای تغییر دهند که با کودکشان همخوانی داشته باشد. چند نکته که به نظر میامد بیشتر والدین با آن مشکل دارند  در کلاس مطرح شد که به نظرم دانستنش خالی از لطف نیس...

این هفته از طرف موسسه آستان مهر دو جلسه کارگاه کودک خلاق توسط خانم جهانبخش، مدرس و محقق در زمینه خلاقیت برگزار شد. جلسه اول با حضور بچه ها برگزار شد. ولی به دلیل فضای محدود و کم حوصلگی والدین جلسه دوم بدون حضور کودکان برگزار شد و واقعا کلاس چیزی کم داشت. در اینجا چکیده ای از مطالب ارائه شده در کلاس را خدمتتان عرض می کنم. تعریف خلاقیت: خلاقیت داشتن نگاه نو به دنیا است. دیدن دنیا از دیدی تازه. در غرب خلاقیت را به عنوان یک تکنیک می شناسند که با گذراندن دوره های آموزشی میتوان به آن دست یافت ولی در عرفان شرقی خلاقیت یک تجربه کاملا شخصی و انفرادی است و قابل آموزش نیست. دیدگاه خانم جهابخش در این مورد چیزی مابین این دو تعریف بود و معتقد...

خوب این روزها سعی می کنم از کسانی که تجربیات و تخصص بیشتری در زمینه آموزش دارند سوال کنم. چند وقتی بود که یک مصاحبه با مرد چند زبانه ایران در یکی از مجلات خوانده بودم ، مردی که در بیست و پنج سالگی به نوزده زبان مسلط است و حالا یک موسسه آموزش چند زبانه در تهران دایر کرده است. مثل همیشه به اینترنت پناه آوردم و دنبال اطلاعات مورد نیازم گشتم. خلاصه آدرس ای میل ایشان را پیدا کردم و در یک میل به صورت خلاصه در مورد دخترم و فعالیتهایی که برای آموزش زبان انگلیسی به او انجام داده بودم را شرح دادم و آقای علی پیرهانی هم بلافاصله جواب میلم را دادند و قرار شد من با ایشان تماس بگیرم. بالاخره دیروز موفق شدم با ایشان صحبت کنم و ایشان با تاکید زیادی از من خو...